Eklem nedir?

İskelet kemiklerinin birbirlerine eklendikleri yere denir. Eklemler, iskelet sistemi ve kemiklerle beraber işlev kazanırlar. Bir canlının neredeyse ömrü boyunca hareket ettiğini düşünürsek, eklemlerin hayatın devamlılığı için ne kadar önemli bir kısım olduğu anlaşılır. Eklemlerde meydana gelecek herhangi bir hasar, ilgili bölgenin hareket kabiliyetini kısıtlayacak; bu da canlıya ciddi fiziksel zarar verecektir. Üç çeşidi vardır:

Oynamaz eklemler

Kafatası iskeletindeki kemiklerin birbirlerine kenetlendikleri yerlerdeki eklemlerdir. Hareket yeteneği olmayan, görevi birbirine bağladığı iki kemik arasındaki bağları sıkılaştırıp dayanıklılık kazandırmak olan eklemlerdir. Kafatası kemikleri arasında bulunan oynamaz eklemler buna en güzel örnek olarak gösterilebilir.

Yarı oynar eklemler

Omurgayı meydana getiren kemiklerin birbirine eklendikleri eklemlerdir. Hareket kabiliyetine sahip, fakat kapasitesi oynar eklemlerden biraz daha sınırlı eklemlerdir. Omurlarda ve göğüs kemiklerinde bulunan eklemler örnek olarak gösterilebilir. Yarı oynar eklemlerin amacı vücudu hareket ettirmekten çok; hareket esnasında ilgili bölgeye esneklik kazandırmaktır. Yani vücudun hareketi sırasında ikincil derecede işlev görürler. Sırt, bel bölgesindeki hareketler omurlardaki yarı oynar eklemler sayesinde yapılır.

Oynar eklemler

Kol ve bacak kemiklerinin bağlantı yerlerindeki eklemlerdir. Tam hareket kabiliyetine sahip eklemlerdir. Tahmin edileceği üzere kolar, bacaklar, bilekler, omuzlar, vs. vücudun an çok hareket ettirilen kısımlarında bulunur. Bu eklemlerde iki kemik arasında bağlar, ayrıca eklem kapsülü denilen bir yapı vardır. Bu yapının içinde eklem sıvısı denen bir sıvı bulunur ve hareket sırasında söz konusu kemiklerin birbirlerine sürtünerek aşınmalarını engeller. Oynar eklemlerde meydana gelecek herhangi bir hasar vücudun hareket kapasitesini önemli ölçüde azaltacak; canlının fiziksel kabiliyetini büyük ölçüde kaybetmesine sebep olacaktır.

eklem

Yapılarına göre eklemler

Fibröz eklemler: Eklemin aralarında bulunduğu kemikler birbirine fibröz dokuyla bağlanmış oldukları için bu ismi alır. Alt kategori olarak Sutura, Gomphosis, Syndesmosis eklemler olarak sınıflandırılır. Bu sınıflandırma eklemlerin benzediği şekiller ve kemiklerin birbirine tutunma yöntemlerine göre yapılır.

Kartilaginöz eklemler: Bu eklemlerde kemikler birbirlerine kıkırdak aracılığıyla bağlanırlar ve hareket kabiliyetleri sınırlıdır. Yani katilaginöz eklem olan eklemler genelde işlevlerine göre yarı oynar eklemlerden olurlar. Alt kategori olarak Synchondrosis ve Symphsiseklemleri olarak sınıflandırıırlar. Buradaki sınıflandırma eklemin hareket sırasında birincil veya ikincil olarak görev almasına göre yapılır.

Sinoviyal eklemler: Bu tip eklemler vücudun hareketini eklem sıvısı yardımıyla yaparlar. Yani işlevlerine göre genelde oynar eklemlerden oluşurlar. Alt sınıflandırmada Gingylimus, Art. Sellarris, Art. Trachoidea, Art. Ellipsoidea, Art. Bicondylaris, Art. Spherodia veArt. Plana olarak sınıflandırılırar. Buradaki sınıflandırma eklemlerin kemiklerde aldıkları geometrik şekillere göre yapılır.

Eklemlerin sınıflandırılması

Eklemler yapısal ve fonksiyonel olmak üzere iki tip sınıflandırmaya tabi tutulurlar.

Yapısal sınıflandırma

1. Fibröz eklemler

2. Kartilaginöz eklemler

3. Synovial eklemler

Fonksiyonel sınıflandırma

1. Oynar eklemler

2. Oynamaz eklemler

3. Yarı oynar eklemler

Sözlükte "eklem" ne demek?

Vücut kemiklerinin uç uca ya da yan yana gelip birleştiği yer, mafsal.